U heeft een account, u bent abonnee? Log hier in
De commissie maakt duidelijk dat het fonds niet voor herstelbetalingen bedoeld is. Het adviescollege heeft wel onderzoek laten doen naar herstelbetalingen, maar concludeert dat het daarvoor te lang is geleden en dat hier juridisch geen grondslag voor is. Het geld uit het herstelfonds zou bijvoorbeeld moeten worden gebruikt voor een nationaal museum.
Het onderwerp excuses komt uitgebreid aan bod in het rapport. Het adviescollege benadrukt dat het niet gaat om excuses vanuit individuele personen, maar om de Staat als geheel. Als "rechtsopvolger van de eerdere Nederlanden" is het aan het huidige kabinet om excuses te maken voor het "direct of indirect toestaan" van de slavernij en slavenhandel, vindt het adviescollege.
"Het gaat er niet om individuele personen aan te wijzen als schuldigen, maar om het erkennen door de Staat der Nederlanden van het door de slavernij toegevoegde leed." De commissie wijst er daarbij op dat landen als Duitsland, België, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten hierin zijn voorgegaan.
Demissionair minister Ollongren van Binnenlandse zaken nam het rapport van het adviescollege in ontvangst. Volgens haar is het document "een eerste belangrijke stap richting bredere erkenning en inbedding van ons gedeelde verleden".
Het rapport biedt een belangrijke bijdrage aan het maatschappelijk debat, zei Ollongren. "Op deze stap zullen weer stappen volgen. Welke, en hoe, dat is aan het nieuwe kabinet dat met een inhoudelijke reactie zal moeten komen op de adviezen."
De adviescommissie markeert 2023 als belangrijk jaar. Op 1 juli 1873 werden de voormalige slaven definitief vrij van werken op de plantages (tien jaar eerder was de slavernij al formeel afgeschaft). Honderdvijftig jaar na die datum zou het herstelfonds in moeten gaan.
D66 en GroenLinks stelden voor om van 2023 een nationaal herdenkingsjaar te maken. Demissionair premier Rutte vond dat een goed idee, zo zei hij. De adviescommissie vindt 1 juli 2023 daarvoor een "mooie, symbolische datum".
:quality(80)/cdn-kiosk-api.telegraaf.nl/52e9af1e-da5b-11eb-a246-0255c322e81b.jpg)
Het debat liep al snel uit de hand. Diverse Kamerleden eisen dat voorzitter Bosma - tevens Kamerlid voor de PVV - ingrijpt. Hij vindt echter dat de woorden van zijn partijgenoot niet buiten de orde vallen. Voorstellen om het debat niet verder te voeren met de voorzitter werden uiteindelijk niet doorgezet.
GL-Kamerlid Ellemeet pikt het niet en trekt zich terug uit het debat. Ze zegt bovendien een klacht in te dienen bij het presidium, het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer. „Ik blijf bij mijn standpunt om Kamerleden hun mening te laten uiten”, reageert Bosma.
De Tweede Kamer debatteert over het terughalen van IS-vrouw Ilham B. en over wat te doen met andere jihadisten die nu in de rij staan om terug te keren naar Nederland.
De VVD slaat een andere toon aan dan een paar weken geleden toen B. net was opgehaald. Toen fulmineerde VVD-Kamerlid Ingrid Michon dat die vrouwen wat haar betreft „in die zandbak daar blijven.” Nu wil ze van de minister weten welke middelen er zijn om Nederland zo veilig mogelijk te houden.
Michon wil dat er harder wordt ingezet op berechten in de regio en pleit ervoor dat jihadisten ook in Nederland veroordeeld kunnen worden zonder dat ze fysiek aanwezig zijn bij een strafzaak. Ze pleit bovendien voor minimumstraffen voor dit soort delicten. „Maar de grote voorkeur van mijn fractie is berechting daar.”
De PVV wil de jihadisten absoluut niet naar Nederland halen. „Deze vrouwen in Nederland berechten is een cadeau voor ze”, waarschuwt Markuszower. „Het zijn tikkende tijdbommen, ze komen terug met nog meer haat en oorlogservaring.” De PVV wil ze daar laten. „Laat ze het daar maar uitzoeken.”
D66 wil de IS-vrouwen juist graag naar Nederland halen. „De risico’s van niets doen zijn vele malen groter”, zegt D66-Kamerlid Van der Werf. Zij vindt zelfs dat het kabinet de vrouwen veel eerder naar Nederland had moeten halen. Van der Werf doet nu een beroep op betrokken bewindslieden om meer jihadisten op te halen.
JA21-Kamerlid Eerdmans waarschuwt dat de komst van Ilham B. ’het begin is van veel meer’. „De doos van Pandora is geopend door het terughalen van Ilham B. We denken dat er een onverantwoord precedent is geschapen.” CU-Kamerlid benadrukt bovendien dat IS-vrouwen zeker niet onschuldig zijn. „Slachtoffers zeggen: die vrouwen waren het ergst. Daarom zijn wij voor berechting in de regio.”
SGP-voorman Van der Staaij concludeert dat jihadisten maar wat graag naar Nederland komen. „In de regio krijgen ze namelijk veel zwaardere straffen dan hier.”
Met een geheime bliksemactie werd de Goudse IS-ganger Ilham B. begin juni vanuit Syrië naar Nederland gehaald. ’Een uitzonderlijke mogelijkheid’, zo verkoopt het demissionaire kabinet de actie terwijl het standpunt aanvankelijk was om uitreizigers niet op te halen.
Politiek Den Haag staat nu voor een belangrijk besluit: was het ophalen van IS-vrouw Ilham B. een eenmalige actie, of volgen er meer potentieel gevaarlijke Syriëgangers die zelf voor een verblijf in het kalifaat hebben gekozen? Daags na de geheime operatie klonk er fel verzet bij VVD en CDA, de vraag is of zij voet bij stuk houden.
Tijdens het debat moeten alleen de twee ministers Grapperhaus (Justitie) en Kaag (Buitenlandse Zaken) zich verantwoorden, terwijl premier Rutte en minister Bijleveld (Defensie) ook betrokken waren bij het besluit om Ilham B. terug te halen.
Betrokken bewindslieden doen voorkomen alsof berechting hier op dit moment de enige haalbare optie is. Voor een tribunaal is onvoldoende draagvlak bij de VN-veiligheidsraad en de doodstraf dreigt bij berechting in de regio, luidt de redenering vanuit het demissionaire kabinet.
Maar sommige experts vinden dat te makkelijk. Volgens rechtsgeleerde Afshin Ellian vormt het gebrek aan een VN-mandaat geen belemmering. Hij pleit voor de oprichting van een ad hoc tribunaal, naar analogie van het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag. „Je hebt de VN helemaal niet nodig. Er kunnen afspraken worden gemaakt tussen EU-landen en de Koerden in de regio.”
Volg hier live via Twitter het verslag van dit debat:
Dagelijks tijdens de lunch een update van het belangrijkste nieuws.
De stad Amsterdam komt de geschiedenis onder ogen als burgemeester Femke Halsema donderdagmiddag officiële excuses maakt voor het slavernijverleden. Die stap moet de overgang markeren van erkenning naar herstel van het aangerichte leed.
Wie de feiten leest over het aandeel van Amsterdam in de trans-Atlantische slavenhandel, vraagt zich af waarom het nog zo lang heeft geduurd. Ruim 150 jaar na de afschaffing van de slavernij gaat de hoofdstad donderdag, de dag van Keti Koti, door de knieën. Op verzoek van de gemeenteraad zal burgemeester Halsema in een toespraak tijdens de Nationale Herdenking Nederlands Slavernijverleden officiële excuses aanbieden voor de belangrijke rol die deze stad en haar bestuurders hadden in de handel in mensen.
Officiële excuses voor de slavernij zijn in Nederland nog niet eerder aangeboden aan de Afro-Caribische gemeenschap. Het gebaar gaat verder dan diepe spijt en berouw die in 2013 al zijn betuigd door toenmalig vicepremier Lodewijk Asscher en wijlen burgemeester Eberhard van der Laan. Excuses van het kabinet blijven vooralsnog achterwege, premier Rutte zei eerder dat hij dit polariserend vindt. Wel komt vicepremier Ollongren met initiatieven om het slavernijverleden breder onder de aandacht te brengen in de samenleving.
Al decennialang vragen de nazaten van tot slaaf gemaakten om officiële excuses. Door deze nu aan te bieden neemt het stadsbestuur verantwoordelijkheid voor wat het vroeger heeft aangericht. Het is een nieuwe stap in het proces van bewustwording en erkenning van dit omstreden deel van de Amsterdamse geschiedenis. Officiële excuses vormen de overgang naar de volgende fase: die van herstel voor wat tot slaaf gemaakten is aangedaan.
Concrete plannen hoe dat herstel eruit moet gaan zien zijn er nog niet. Het idee is al langer om een museum te bouwen waarin het slavernijverleden uitgebreid wordt verteld. Daarvoor moet een locatie worden aangewezen, die nog niet is gevonden. Ook sluit Halsema zich donderdagmiddag waarschijnlijk aan bij de lobby voor een nationale vrije dag op 1 juli, de dag van Keti Koti.
De excuses zullen vooralsnog geen eerste stap zijn van een traject richting herstelbetalingen aan de Afro-Caribische gemeenschap. De gedachte is dat er lang niet altijd direct verband te leggen valt tussen de huidige nazaten en de mensen die toentertijd verhandeld zijn. Wel gaat de gemeente nieuw onderzoek laten doen naar gevolgen die de slavernij vandaag de dag heeft voor huidige Amsterdammers met wortels in onder meer Suriname of op de Caraïbische eilanden.
Het besluit om excuses te maken volgt op een roep uit de gemeenteraad. Een royale progressieve meerderheid vroeg Halsema in 2019 om deze stap te zetten.
Tussentijds zijn deskundigen aan het werk gezet om een beter beeld te krijgen van de omvang van de Amsterdamse rol in de slavernij. Zij concludeerden in het najaar van 2020 dat een belangrijk deel van de Amsterdamse welvaart in de zogenoemde gouden eeuw te danken is aan de trans-Atlantische slavenhandel.
Met name de Amsterdamse stadsbestuurders, die ook actief waren als kooplieden, dragen schuld. Meer dan de helft van de 374 burgemeesters uit de geschiedenis van Amsterdam was tevens bestuurslid of aandeelhouder van handelscompagnieën die direct profiteerden van slavernij, aldus het rapport De Slavernij in Oost en West. Onder hun leiding koos Amsterdam voor een agressieve koers om zoveel mogelijk arbeidskrachten te bemachtigen en vervoeren naar de koloniën. “Ik heb te maken met een erfenis van ambtsvoorgangers,” zei Halsema vorig jaar al. Excuses maakt zij dan ook niet namens alle Amsterdammers, omdat de meesten van hen geen schuld dragen.
Uit wetenschappelijk onderzoek in 2019 is vast is komen te staan dat tussen de 17de en de 19de eeuw binnen de provincie Holland, waarbinnen Amsterdam het belangrijkste handelscentrum vormde, 10,36 procent van de economie (bbp) te herleiden was tot de slavenhandel. Tussen 1738 en 1780 ging het zelfs om 40 procent van de economische groei in Holland.
Vanwege coronamaatregelen kan donderdagmiddag maar een beperkt aantal mensen aanwezig zijn in het Oosterpark voor de herdenking en de toespraak van Halsema. Op diverse plekken in de stad worden gratis heriherimaaltijden uitgedeeld, een traditioneel gerecht dat zijn oorsprong vindt op de plantages. Vanavond zendt AT5 een speciaal Keti Koticoncert uit vanuit Paradiso.
Volg de Nationale Herdenking Nederlands Slavernijverleden donderdagmiddag vanaf 13.30 uur, rechtstreeks vanuit het Oosterpark, via het liveblog op onze website.
Videoplatform TikTok heeft in het eerste kwartaal van dit jaar meer dan 7,2 miljoen accounts verwijderd van gebruikers die waarschijnlijk jonger dan dertien jaar waren. Dat schrijft TikTok in een transparantierapport.
In totaal werden er ruim elf miljoen accounts verwijderd vanwege het overtreden van de regels op TikTok. Om de app te gebruiken moet je minimaal dertien jaar oud zijn. Volgens het platform vormen alle verwijderde accounts van kinderen nog geen 1 procent van alle TikTok-accounts.
TikTok ligt al langer onder vuur omdat het kinderen niet genoeg zou beschermen. Begin juni startte een groep Nederlandse ouders een rechtszaak tegen de dienst, omdat ze vonden dat de app de veiligheid en privacy van hun kinderen niet genoeg waarborgde. Zij vragen een schadevergoeding die kan oplopen tot 1,4 miljard euro.
Ook de Consumentenbond en stichting Take Back Your Privacy een claim van 1,5 miljard euro hebben gestuurd voor het schenden van privacy van kinderen.
Eerder schikte TikTok in de Verenigde Staten al met de handelswaakhond FTC voor een bedrag van 5,7 miljoen dollar (4,8 miljoen euro). De app verzamelde zonder toestemming gegevens van kinderen. TikTok treedt daarom tegenwoordig strenger op bij accounts die door jonge kinderen zijn aangemaakt.
In het transparantierapport staat verder dat 62 miljoen video's zijn verwijderd, omdat die de richtlijnen van TikTok overtraden. Ook dat is volgens TikTok minder dan 1 procent van alle video's die zijn geüpload. Daarnaast zijn 71 miljoen accounts verwijderd die op geautomatiseerde wijze waren aangemaakt.
In de VS werden de meeste video's verwijderd, namelijk 8,5 miljoen. Daarna volgen Pakistan (6,5 miljoen) en Brazilië (6,1 miljoen). Hoeveel Nederlandse video's er zijn gewist, is niet bekend.
Voor het eerst in 20 jaar staken medewerkers uit de kinderopvang: op 132 locaties in Noord-Holland en Almere doet personeel mee, al zullen niet alle locaties gesloten zijn. De precieze impact van de staking vandaag is nog onduidelijk, zegt organisator vakbond FNV. De actie komt een week voor een landelijke staking.
De stakingen zijn een reactie op het cao-akkoord (.pdf) dat is afgesloten tussen Brancheorganisatie Kinderopvang en Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang met vakbond CNV. Volgens FNV ontbreekt het daarin aan verbeteringen die de hoge werkdruk in de sector op korte termijn wegnemen.
Kinderopvangcentra proberen noodopvang te regelen voor kwetsbare kinderen of kinderen met ouders met cruciale beroepen. Toch kan de actie bij sommige organisaties volgens brancheverenging BK problemen geven. "Kinderopvangcentra mogen namelijk geen extra mensen inhuren, omdat dat tegen de stakingswet ingaat", zegt bestuurslid Rogier Vegter.
Onder meer Hero kindercentra in Haarlem biedt zelf die noodopvang, zegt een woordvoerder. "We hebben de ouders laten weten of de groep open kan blijven en zeker niet alle locaties hoeven dicht. Voor de noodopvang is het vooral de afweging wat goed is voor het kind. Tot nu toe hebben nog maar een paar ouders zich gemeld voor noodopvang."
"We proberen ervoor te zorgen dat kinderen en ouders zo min mogelijk last van de staking hebben, maar dat onze medewerkers wel gebruik kunnen maken van hun recht om te staken. Daarbij willen we uiteraard het sluiten van locaties voorkomen", zegt de woordvoerder van kinderopvang Partou.
Later vandaag moet duidelijk worden hoeveel medewerkers van de locaties zijn gaan staken. Het heeft bij BOiNK, de belangenvereniging van ouders, veel vragen opgeleverd. "Stakingen bij 132 kinderopvanglocaties lijkt niet veel, maar voor ouders wel. Zij ontvangen het bericht dat de opvang sluit en stellen aan ons de vraag of ze dan toch moeten betalen voor die dag. Voor coronasluitingen hoefde bijvoorbeeld niet worden betaald", zegt voorzitter Gjalt Jellesma.
BOinK snapt de aanleiding, maar noemt het moment van de staking ongelukkig. "Het afgelopen jaar hebben de medewerkers in de kinderopvang, maar ook de ouders al op hun tenen moeten lopen. Het draait bij deze staking om de werkdruk. Wij willen graag met sectorpartijen en het ministerie kijken hoe het controleren van de wettelijke kwaliteitseisen anders kan, zodat de werkdruk naar beneden gaat" zegt Jellesma.
In Nederland en in Suriname vieren donderdag tienduizenden mensen Keti Koti. Toch zullen veel Nederlanders nog niet bekend zijn met deze feestdag. NU.nl zet alles wat je moet weten over het bevrijdingsfeest op een rij.
Keti Koti is een jaarlijks terugkerende feestdag waarop wordt herdacht en gevierd dat Nederland de slavernij heeft afgeschaft in de toenmalige koloniën Suriname en het Nederlands Caribisch gebied. Keti Koti betekent "ketenen gebroken" in de Surinaamse taal Sranantongo.
Op 1 juli 1863 kwamen met de afschaffing van de slavernij ruim 45.000 oorspronkelijk Afrikaanse tot slaaf gemaakte mensen vrij. In Suriname is 1 juli een nationale feestdag. Daar heet de dag officieel Dag der Vrijheden.
Keti Koti wordt sinds 2002 in verschillende grote steden in Nederland gevierd, maar het is geen nationale feestdag. De nationale herdenking van de afschaffing van de slavernij vindt vanaf 13.00 uur plaats in het Oosterpark in Amsterdam. Daar staat sinds 2002 ook het Nationaal monument slavernijverleden.
Centraal in de herdenking bij het monument staan de minuut stilte en de kransleggingen. Die worden dit jaar omlijst door een optreden van Jeangu Macrooy en door toespraken van demissionair minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren, burgemeester Femke Halsema van Amsterdam en de voorzitter van het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee), Linda Nooitmeer.
Vanwege de coronabeperkingen is de herdenking opnieuw alleen toegankelijk voor genodigden en gaat ook het traditionele Keti Koti Festival niet door.
De herdenking wordt rechtstreeks uitgezonden bij de NOS en AT5.
In de bredere Nederlandse samenleving werd tot voor kort weinig tot geen interesse getoond in het slavernijverleden. Hele generaties Nederlanders zijn opgegroeid zonder dat ze op school veel leerden over het slavernijverleden en de actieve rol die Nederland daarin heeft gespeeld.
De aandacht voor het onderwerp is de afgelopen jaren echter zichtbaar toegenomen. Het Rijksmuseum werkte jarenlang aan een expositie waarin slavernij in de museumcollectie wordt belicht. Ook zwol de discussie over de omstreden koloniale afbeeldingen op de Gouden Koets aan. Verder kregen de Surinaamse verzetsheld Anton de Kom en zijn boek Wij slaven van Suriname een plek in de Canon van Nederland.
Het kabinet heeft nooit officieel excuses aangeboden voor het Nederlandse slavernijverleden. Wel betuigde Lodewijk Asscher in 2013 namens de vorige regering "diepe spijt en berouw" tijdens de herdenking van de afschaffing van de slavernij, toen 150 jaar geleden. Keti Koti is in Nederland ook geen vrije dag.
Maar de roep om hier verandering in te brengen, wordt steeds luider. De vier grote steden pleitten er recent voor om van Keti Koti een nationale herdenkingsdag te maken die in het teken staat van het afschaffen van de slavernij. Het initiatief daarvoor ontstond in de Amsterdamse gemeenteraad.
Burgemeesters en wethouders onderschrijven "het belang van een dag waarop we rouwen en vieren, naar geleerde lessen uit het verleden en een gedeelde toekomst kijken, net zoals we dat doen op 4 en 5 mei". Omdat dit in het belang is "voor alle Amsterdammers en Nederlanders", zijn zij voor een nationale feestdag. Ook Rotterdam, Den Haag en Utrecht hebben zich achter die mening geschaard.
