Het staalbedrijf Tata Steel is opgeschrikt door gelekte berichten uit de Whatsappgroep van een deel-ondernemingsraad van het bedrijf, meldt het Noordhollands Dagblad. Daarin ageren Tata-werknemers met zeer radicale taal tegen de aangekondigde actie van milieuactivisten bij het bedrijf. De krant heeft screenshots van de appberichten.
Tientallen leden van de actiegroep Kappen met Kolen willen maandag een 'die in' houden door als 'lijken' bij de toegangspoort van het bedrijf op de grond te gaan liggen.
In de appgroep zegt de vice-voorzitter van de centrale ondernemingsraad: "Gelijk de oven in dan gaat het niet stinken". Een ander lid van de ondernemingsraad typte daarop: "Arbeit macht Frei", een verwijzing naar de nazi-concentratiekampen.
'Gratis crematie'
Ook in een besloten Facebookgroep voor het personeel van het bedrijf uiten Tata-werknemers hun woede over de protestactie. Enkelen van hen pleiten voor de inzet van een waterkanon, een ander stelt voor het spoor waar de activisten op willen gaan zitten onder stroom te zetten. "Gewoon overheen rijden. Ze zijn toch al dood", meent een collega. Er komen nog veel meer gewelddadige suggesties voorbij, van "platwalsen" tot een "gratis crematie" in Hoogoven 7.
Voor een van de OR-leden waren de opmerkingen reden om per direct de Whatsappgroep te verlaten. Het OR-lid dat de nazi-kreet gebruikte, bood daarop zijn excuses aan.
'Volstrekt onacceptabel'
De directie en de Centrale Ondernemingsraad van Tata Steel lieten zaterdagavond weten met afschuw kennis te hebben genomen van de uitspraken in de besloten groepen op Whatsapp en Facebook.
CEO Hans van den Berg van Tata Steel Nederland noemt de uitlatingen volstrekt onacceptabel en kwetsend. "Wij willen zo snel mogelijk alle feiten boven water hebben en met de betrokkenen een stevig gesprek voeren. Op basis daarvan zullen wij bekijken welke maatregelen genomen moeten worden", zegt Van den Berg in het Noordhollands Dagblad.
Ook burgemeester Frank Dales van IJmuiden is onaangenaam verrast door de extreme taal onder het Tata-personeel, die hij nadrukkelijk afkeurt. Hij hoopt dat de actie maandag "van alle kanten vreedzaam verloopt".
Rutte loopt weg van het Binnenhof nadat het kabinet na urenlang spoedberaad een moeizaam compromis gesloten over het stikstofbeleid.Beeld Lina Selg
Het CDA wil de stikstofaanpak versoepelen; coalitiepartner D66 wil dat niet. CDA-leider Hoekstra verklaarde vrijdagavond voor het eerst publiekelijk dat hij de stikstofparagraaf in het coalitieakkoord wil herschrijven en dat hij niet kan leven met de door D66 gewenste halvering van de stikstofuitstoot in 2030. Het CDA krijgt zijn zin, want de andere partijen accepteren dat er heronderhandelingen komen. Nu nog even niet, maar later dit jaar als de formaties in de provincies achter de rug zijn.
Daarmee staat het huidige beleid feitelijk op de helling. Dat is bij deze interim-beleid geworden; beleid dat gevoerd wordt in afwachting van iets anders. Het kabinet riskeert daarmee dat provinciebestuurders en boerenbelangengroepen, die toch al rebelleerden tegen de marsorders vanuit Den Haag, die orders nu helemaal niet serieus meer nemen.
Yvonne Hofs is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën, economische zaken en landbouw, natuur en visserij.
Om D66 gezichtsverlies te besparen is de onvermijdelijke kraak van het regeerakkoord tot nader order uitgesteld. Sigrid Kaag kan daardoor zeggen dat ze nog niets heeft weggegeven. Sterker, de vier claimden eensgezind dat ze de stikstofaanpak juist gaan versnellen, precies zoals D66 steeds heeft bepleit. De andere drie coalitiekopstukken beaamden dit verhaal om D66 binnenboord te houden.
Geen tastbare versnelling
Geen van de vier onderhandelaars kon echter verhelderen waar die afgesproken beleidsversnelling dan uit bestaat. Premier Rutte zei desgevraagd iets over de uitkoopregeling van piekbelasters waar stikstofminister Van der Wal aan werkt, maar dat is een voortzetting van staand beleid. Het vrijdagavond gesloten compromis levert geen tastbare versnelling op ten opzichte van de stand van zaken vóórdat de coalitieleiders zich terugtrokken in het Torentje.
Integendeel, de meest waarschijnlijke uitkomst van het crisisoverleg is dat de voorgenomen stikstofreductie nog meer vertraging oploopt. Hoekstra beweert echter dat het uitstellen van de halveringsdoelstelling naar 2035 een versnellingsmaatregel is. Alle discussie over het jaartal 2030 – die hij in augustus zelf aanzwengelde met een interview in het AD – heeft volgens hem alleen maar voor vertraging gezorgd.
Maar de boeren hebben niet zo stevig voor het intrekken van die wet gelobbyd, omdat ze de boel zo graag willen versnellen. Het in de wet verankeren van het doeljaar 2030 was na alle boerenprotesten juist als drukmiddel bedoeld. D66 wilde het stikstofreductiedoel vijf jaar vervroegen om tegenstribbelende coalitiegenoten, agrariërs en provinciebesturen te dwingen vaart te maken met het verlagen van de stikstofuitstoot. Dat drukmiddel is nu verdwenen, want met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid wordt de 2030-wet niet meer bij de Tweede Kamer ingediend.
Net als tijdens de formatie knipperde Kaag in de stare down met Hoekstra het eerst met de ogen. In 2021 liet ze GroenLinks en de PvdA als mogelijke coalitiepartners vallen en gaf ze toe aan Hoekstra’s eis om met de ChristenUnie te gaan regeren. Destijds rechtvaardigde ze dat als het nemen van verantwoordelijkheid. De draai van Kaag zorgde voor een doorbraak in de formatie, waardoor er na tien maanden vruchteloos onderhandelen eindelijk een kabinet op het bordes kwam.
De winst voor D66 zat toen in alle beleidswensen die de partij in het coalitieakkoord wist te fietsen. Eén daarvan was de versnelling van de stikstofambities, die nu waarschijnlijk gaat sneuvelen. D66 zal ook deze keer verklaren dat de partij verantwoordelijkheid toont door een kabinetscrisis te voorkomen. Een val van het kabinet zou het stikstofbeleid alleen maar verder vertragen en het land bovendien in politieke chaos storten. De patstelling in de coalitie dwong de partij te kiezen uit twee kwaden: uitstel of stilstand.
De vraag is of die twee opties in de praktijk veel van elkaar verschillen. Uit pure onmacht heeft de coalitie het stikstofbeleid nu feitelijk uitbesteed aan de provincies. Die hebben een open invitatie gekregen om nog meer stikstofeisen op tafel te leggen.
Daarmee geven de andere drie partijen het CDA een koevoet in handen, want de door BBB gedomineerde provinciebesturen zullen ongetwijfeld aandringen op verdere afzwakking van de stikstofmaatregelen. Hoekstra lijkt daar zelfs op te rekenen. Dan kan hij de 2030-wet torpederen met een verwijzing naar de wil van de provincies, die met dank aan het CDA nu wet kan worden.
Het CDA wil de formaties in de provincies afwachten om daarna de wensen van de nieuwe gedeputeerden te inventariseren. Hoekstra zal die regionale verlanglijstjes vervolgens inbrengen in het kabinet tijdens de aankomende heronderhandelingen over de stikstofparagraaf.
Uitstelmanoeuvre
Nadat het kabinet eerst in de sluimerstand ging totdat het Remkes-overleg klaar was, en daarna niet verder kon zonder een landbouwakkoord, moet er nu weer gewacht worden op de provincies. Beide kampen van het stikstofconflict reageren vernietigend op de nieuwste uitstelmanoeuvre.
In de economische hoek vindt Bouwend Nederland dat het kabinet ‘onnodig krampachtig reageert’ op de verkiezingszege van BBB. De belangenclub van bouwondernemers vreest voor vertraging en zegt: ‘Hoe langer het duurt voordat dit is opgelost, hoe meer last Nederland ervan heeft’. Boerenactiegroep Agractie ziet ’totale chaos’ en BBB-leider Van der Plas staat ook al niet te juichen. Zij hekelt het feit dat het kabinet ‘het stikstofbeleid bij de provincies over de schutting gooit’.
Ook in het milieukamp druipt de frustratie van de muren. Greenpeace noemt de kabinetsdeal ‘heel slecht nieuws voor kwetsbare natuur waarvoor uitstel de doodsteek betekent’ en Johan Vollenbroek van Mobilisation for the Environment geeft Rutte een dikke onvoldoende. ‘Deze premier laat volstrekte incompetentie zien, hij kan alleen maar uitstellen’, zegt Vollenbroek tegen het ANP.
Ondertussen zijn vrijwel alle juristen en stikstofexperts het erover eens: zolang het kabinet pijnlijke maatregelen voor zich uit blijft schuiven zal de stikstofuitstoot niet substantieel dalen. Natuurbeschermers zullen dan blijven procederen tegen elk bouw- of infrastructuurproject dat stikstof uitstoot. Die rechtszaken zullen ze blijven winnen, waardoor de wal uiteindelijk het schip moet keren.
Premier Rutte staat de pers te woord na afloop van het overleg in het Torentje
NOS Nieuws••Aangepast
De kabinetsaanpak op stikstofgebied kan rekenen op kritische reacties. Gisteravond maakte premier Rutte bekend dat het kabinet een compromis heeft gesloten over het stikstofbeleid. Zolang er onder leiding van BBB in de provincies wordt onderhandeld, wordt het stikstofbeleid op een lager pitje gezet.
Rutte zelf stelde dat het kabinet gaat versnellen, maar zei er niet bij hoe precies. Zowel uit de hoek van de agrarische sector als bij milieuorganisaties als bij bouwers klinkt kritiek.
Boerenorganisatie Agractie vindt dat de berichten uit Den Haag overkomen als "totale chaos". "Enerzijds de pauzeknop, anderzijds versnellen", zegt voorzitter Bart Kemp. "De pauzeknop lijkt ons meer dan logisch, om in de provincies te komen tot beleid met draagvlak op het platteland en onder boeren. Zonder dwang en beperkingen op landbouwgrond."
Volgens Kemp kan er van versnelling juist geen sprake zijn, behalve als het gaat om vergunningen die standhouden bij de rechter en het legaliseren van de zogeheten PAS-melders, boeren die volgens het door de rechter afgekeurde Programma Aanpak Stikstof geen vergunning nodig hadden. "Eerst is ruimte nodig binnen de doelen van de coalitie om te komen tot realistisch uitvoerbaar beleid", zegt Kemp.
Uitstel van probleem
Milieuorganisatie Natuur & Milieu vindt het goed dat het kabinet de verkiezingsuitslagen serieus neemt. "Maar met dit besluit schuiven plannen zoals de regeling voor piekbelasters naar achteren", zegt directeur Marjolein Demmers. "Het is weer een aanslag op de natuur, en het helpt de boeren en ons land ook niet verder, het is slechts uitstel van het probleem en iedereen blijft langer in onzekerheid."
Volgens Demmers staan de kwetsbaarste natuurgebieden op omvallen. "Juist nu is het cruciaal voor iedereen dat we rap aan de slag gaan, en dat we niet gaan vertragen."
Ze wil dat het kabinet vasthoudt aan plannen voor een halvering van de stikstofuitstoot in 2030. "Geschuif en gemorrel aan het jaartal leidt alleen maar af, en dat helpt uiteindelijk niemand. Als dit ertoe leidt dat de doelen naar achteren worden geschoven, loop je enorm risico dat het tempo omlaaggaat en dat de afname van stikstofemissies wordt vertraagd."
Ook vanuit de Tweede Kamer is er veel kritiek op de stikstofpauze:
Greenpeace noemt het besluit "heel slecht nieuws", in het bijzonder voor de kwetsbare natuur "waarvoor uitstel de doodsteek betekent". De milieuorganisatie noemt het "beschamend om te zien" dat het kabinet "al jaren niet in staat blijkt de natuur in Nederland beschermen".
Johan Vollenbroek van milieuorganisatie MOB vreest voor "weer een paar maanden uitstel". "Deze premier laat volstrekte incompetentie zien, hij kan alleen maar uitstellen", zegt Vollenbroek tegen het ANP. Volgens hem heeft Rutte "de ruggegraat van een tuinslang". Vollenbroek noemt het beslissing van het kabinet "gekleuter" en "amateurisme" en vindt het "geen niveau van politiek, geen besturen van een land".
'Krampachtige reactie'
Bij Bouwend Nederland is er ook kritiek. "Het lijkt ons nogal een krampachtige reactie", zegt een woordvoerder. "Niets staat het kabinet nu in de weg om door te gaan met dat waar ook breed draagvlak voor is."
Hij doelt daarmee op het zogeheten 'versnellingsakkoord', waar onder meer Bouwend Nederland, Natuurmonumenten, LTO en VNO-NCW in mei 2021 mee kwamen. Daarin wordt onder meer gevraagd om geld voor het vrijwillig uitkopen of verplaatsen van bedrijven die veel stikstof uitstoten. De woordvoerder wijst erop dat dit overigens ook al veel eerder had kunnen gebeuren.
"We weten wie de piekbelasters zijn. Niemand is tegen de vrijwillige uitkoop van piekbelasters", zegt de woordvoerder. "En die ruimte kun je gebruiken voor natuur, voor de legalisering van PAS-melders en nieuwe economische ontwikkeling. De uitkoop moet snel doorgaan."
De stikstofcrisis: hoe zit het ookalweer? Via de onderstaande link leggen we het je uit in 4, 7, 12 of 15 minuten:
