Techbedrijf Yandex, een tegenhanger van Google, denkt erover veel van zijn bedrijfsonderdelen buiten Rusland onder te gaan brengen, meldt The New York Times. Het bedrijf heeft veel last van de sancties die tegen Rusland zijn ingesteld vanwege de oorlog in Oekraïne.
Yandex heeft net als Google een zoekmachine. Daarnaast ontwikkelt het bedrijf onder andere slimme apparaten en zelfrijdende auto's. Het concern ontwikkelt ook software, zoals internetbrowsers. Verder is de onderneming actief in onder andere maaltijdbezorging en taxidiensten.
De sancties van het Westen tegen Rusland maken het voor Yandex onmogelijk om producten te ontwikkelen of te verbeteren, meldt The New York Times. Daarom is het moederbedrijf van Yandex, dat in Nederland geregistreerd staat, volgens de zakenkrant van plan om het bedrijf op te splitsen.
Het Russische techbedrijf wil de nieuwe technologieën waaraan het werkt verkopen aan partijen buiten Rusland. Voor de ontwikkeling hiervan heeft het bedrijf westerse technologieën en experts nodig. Vanwege de sancties mogen westerse bedrijven geen zaken meer doen met ondernemingen in Rusland.
Door een splitsing hoopt Yandex ook in Rusland actief te kunnen blijven. Het bedrijf is volgens The New York Times van om zijn huidige producten en diensten onder zijn Russische dochteronderneming te blijven aanbieden.
Of Yandex echt uit Rusland kan vertrekken, is de vraag. Het bedrijf moet waarschijnlijk eerst goedkeuring van het Kremlin krijgen om in Rusland geregistreerde technologieën buiten het land te kunnen onderbrengen. Ook moeten aandeelhouders groen licht geven voor een eventuele splitsing.
90 procent van de ziekenhuizen dreigt volgend jaar in de rode cijfers te komen. De oorzaak daarvan zijn de kostenstijgingen voor personeel en energie en door de inflatie. Dat is de conclusie van een onderzoek onder 56 ziekenhuizen dat is verricht in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ).
Voorzitter Melkert vraagt minister Kuipers van Volksgezondheid (VWS) nadrukkelijk om hulp. "Ziekenhuizen hebben juist nu alle middelen nodig hebben om te investeren in de beste zorg voor de patiënt, goede arbeidsvoorwoorden voor de zorgprofessionals en de uitvoering van het onlangs afgesloten Integraal Zorgakkoord."
Ziekenhuizen mogen zorgtarieven niet verhogen om meer inkomsten binnen te krijgen zodat de gestegen energie- en loonkosten kunnen worden opgevangen. De NVZ vraagt het ministerie daarom al langer om bij te springen. Maar VWS verwijst de ziekenhuizen voor hulp naar de zorgverzekeraars. Die geven volgens de NVZ vooralsnog niet thuis, zo merken ze tijdens de huidige contractonderhandelingen.
Hervormingen op de tocht
En dat terwijl de tijd dringt, zo is te horen vanuit de NVZ. Als ziekenhuizen geen financiële stabiliteit meer hebben kan een scenario ontstaan waarbij zij de kosten voor de hervormingen, zoals afgesproken in Integraal Zorgakkoord, niet kunnen dragen.
Dit akkoord, in feite een werkagenda, is al wankel omdat de huisartsen tot nu toe weigeren te tekenen. Zij vertrouwen niet dat zorgverzekeraars hun afspraken zullen nakomen.
Het kabinet gaat op 19 december excuses aanbieden voor het slavernijverleden van Nederland. Dat bevestigen bronnen in Den Haag na berichtgeving van NOS. De excuses worden aangeboden in toespraken op acht verschillende plekken.
De excuses vinden plaats in onder meer de Surinaamse hoofdstad Paramaribo, waar minister Franc Weerwind (Rechtsbescherming) naartoe reist. Het kabinet reist ook naar Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint-Eustatius, Saba en Sint-Maarten. Premier Mark Rutte zal spijt betuigen in Nederland.
Begin november werd bekend dat het kabinet excuses wilde gaan aanbieden voor de rol van Nederland in het slavernijverleden. Dat betekende een ommekeer in het standpunt van het kabinet, want in 2020 zei premier Rutte nog dat hij dit niet wilde doen omdat het zou leiden tot tweedeling in de samenleving.
Onder meer het adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden en een Kamerdelegatie adviseerden dit toch te doen. Volgens de delegatie had de Nederlandse Staat een doorslaggevende rol in het slavernijverleden. "Een onderdeel dat niemand kan ontkennen."
Afgelopen zomer zijn er door de overheid sectorplannen opgesteld over hoe om te gaan met een opleving van het coronavirus in onderwijs en kinderopvang. Het kabinet wil ditmaal te allen tijde voorkomen dat scholen en kinderopvang gesloten worden. Naar aanleiding van de sectorplannen hebben enkele fracties vragen gesteld. De belangrijkste vragen over de kinderopvang en het primair onderwijs, en de antwoorden van de ministers, hebben we uitgelicht.
Beeld: iStock
Minister Dijkgraaf (OCW), minister Wiersma (Primair en Voortgezet Onderwijs) en minister Van Gennip (SZW) geven antwoorden op vragen over COVID-19 onderwijs en kinderopvang.
Kinderen met een beperking
Eén van de vragen gaat erover of in alle coronascenario’s voor de kinderopvang voldoende rekening wordt gehouden met bijvoorbeeld kinderen met een beperking. ‘In het sectorplan voor de kinderopvang is opgenomen dat in alle scenario’s aandacht is voor kinderen die kwetsbaar zijn. Kinderopvangorganisaties zijn bekend met kinderen in een kwetsbare positie, hebben hier ervaring mee en weten goed wat deze kinderen nodig hebben. Overigens is het aantal maatregelen dat direct ingrijpt in de opvang en bewegingsruimte van de kinderen beperkt en blijft de opvang in alle scenario’s die in het sectorplan staan, open.’
Ventilatie en stijgende energieprijzen
Veel vragen gaan ook over de ventilatie in de kinderopvang en op scholen in combinatie met de gestegen energieprijzen. De leden van de D66-fractie vragen zich bijvoorbeeld af of de ventilatie op alle kinderopvanglocaties voldoet aan de geldende normen. ‘Het kabinet heeft geen cijfers over of de ventilatie op alle kinderopvanglocaties voldoet. Vanuit de Wet Kinderopvang en het Bouwbesluit 2012 worden eisen gesteld aan respectievelijk het veiligheids- en gezondheidsbeleid en de luchtkwaliteit. Hierop wordt toegezien door gemeenten en de GGD. (…) De wet schrijft voor dat alle kinderopvanglocaties de beschikking moeten hebben over een actueel gezondheid- en veiligheidsbeleid. In dit beleid worden de belangrijkste risico’s beschreven met betrekking tot de gezondheid en veiligheid van de kinderen. Luchtkwaliteit kan één van deze risico’s zijn. Mocht dit het geval zijn, dan is de opvanglocatie verplicht om dit in zijn gezondheid- en veiligheidsbeleid te beschrijven en hier maatregelen op te nemen. De verantwoordelijkheid voor het creëren van een gezonde (werk)omgeving in de kinderopvang ligt primair bij de houder.’
‘Ook wordt er om advies gevraagd aan scholen welke mogelijkheden er zijn om met inachtneming van de energieprijzen te zorgen voor een goed binnenklimaat. Het antwoord: ‘De financiële positie van schoolbesturen is divers, de een heeft meer reserves dan de ander. De bekostiging van onderwijsinstellingen wordt ieder jaar aangepast voor stijgende lonen en prijzen. Het zal per instelling verschillen in hoeverre dit toereikend is voor de op dit moment extreme stijging van de energieprijzen. In hoeverre schoolbesturen te maken krijgen met prijsstijgingen verschilt ook. Een groot deel van de besturen koopt gezamenlijk energie in. Deze grote inkoper had al veel voor 2023 ingekocht en kan daarmee de kosten dempen. Nieuwe deelnemers krijgen wel te maken met hoge prijsstijgingen. Datzelfde zal gelden voor besturen die zelf energie inkopen en geen vast contract of een aflopend contract hebben.’
‘Wij roepen scholen op om zich bij ons te melden, als zij in de financiële problemen komen door de energierekening. Dat kan via ico@duo.nl. Verder heeft uw Kamer het kabinet per motie opgeroepen om ook te kijken naar gerichte ondersteuning van scholen en cultuurinstellingen en te kijken of gemeenten daarbij een rol kunnen spelen. Wij brengen nu in kaart hoe groot dit probleem is in het onderwijs. Het kabinet spant zich in om uitvoering te geven aan deze motie en de Kamer wordt hierover uiterlijk 1 december bij Najaarsnota geïnformeerd. Wat betreft een goed binnenklimaat helpen de experts (hulpteams van Ruimte-OK) de scholen met het op orde krijgen van de ventilatie. De experts zien bij hun bezoeken dat sommige scholen nog steeds denken dat de ramen de hele dag open moeten staan om goed te kunnen ventileren. De experts leggen uit dat dit in heel veel gevallen niet hoeft en hoe er wel gericht geventileerd kan worden. Dit scheelt straks in de winter in het comfort voor leerlingen en personeel, maar ook in de energiekosten.’
Zelftesten
Daarnaast wordt er gevraagd naar de samenwerking tussen het onderwijs en de opvang en het gebruik van zelftesten. Moet bijvoorbeeld een leerling apart testen voor toegang tot school en nog een test voor de bso? Hierover wordt gezegd: ‘Voor wat betreft het testen geldt dat er geen sprake van is dat een test verplicht is voor toegang tot onderwijs of kinderopvang. Wel wordt iedereen met coronagerelateerde klachten dringend geadviseerd om een zelftest te doen. Dit advies geldt voor ieder individu, voor iedere locatie die wordt bezocht.’
‘Voor wat betreft de vragen over het opstellen van een locatiespecifiek plan, dient inderdaad iedere kinderopvanglocatie een draaiboek op te stellen. Dit is omdat iedere locatie weer anders is en dus mogelijk een andere invulling van de maatregelen vraagt. Dat neemt niet weg dat er wel landelijke richtlijnen zijn. Deze zijn beschreven in de sectorplannen. Voor de kinderopvang hebben een aantal brancheorganisaties informatiedocumenten gemaakt voor de verschillende scenario’s waar houders zich op moeten voorbereiden.’
Gezondheid medewerkers
Hoe zit het met medewerkers die vrezen voor hun gezondheid? Hoe kan het kabinet verzekeren dat medewerkers niet onder druk worden gezet als zij vrezen voor hun gezondheid of die van een naaste? ‘Personen met een kwetsbare gezondheid hebben meer kans om ernstig ziek te worden van het coronavirus. In de sectorplannen wordt daarom vanaf fase groen aandacht gevraagd voor maatregelen die betrekking hebben op het zorgen voor een verantwoorde schoolomgeving voor mensen met een kwetsbare gezondheid. Op de site van het RIVM staan diverse adviezen voor bescherming van kwetsbare personen opgesomd. Indien een medewerker zich extra zorgen maakt, wordt aangeraden om in gesprek te gaan met de schoolleider en eventueel de bedrijfsarts. Soms is maatwerk nodig, waarbij gekeken wordt naar wat er wel mogelijk is.’
Ouders die zich verzetten
Als medewerker in de kinderopvang kun je te maken krijgen met ouders die zich actief verzetten tegen ingevoerde coronamaatregelen in de kinderopvangsector. Dit kan zelfs leiden tot agressief of intimiderend gedrag. ‘De maatregelen die zijn opgenomen in het sectorplan kinderopvang zijn de afgelopen 2,5 jaar al meerdere keren op- en afgeschaald en daarmee niet nieuw voor de sector. Vanuit de eerdere coronagolven zijn geen signalen bekend dat ouders zich hier niet aan houden of zich zelfs actief zouden verzetten tegen de maatregelen die houders nemen op de eigen locatie.’
‘Daarnaast betreft de kinderopvang een private markt waarbij ouders een overeenkomst afsluiten met de kinderopvangorganisatie en daarmee ook instemmen zich te houden aan de regels van de betreffende kinderopvangorganisatie. Als personeel te maken zou krijgen met agressief of intimiderend gedrag, zouden zij zich in eerste instantie moeten wenden tot hun werkgever. Vanuit de kinderopvangorganisatie zou ondersteuning geboden moeten worden aan de medewerker. De houder kan tevens het gesprek aangaan met de betreffende ouders en in een uiterst geval de overeenkomst met ouders beëindigen.’
Het kabinet wil ouderen overhalen om te verhuizen naar kleinere woningen die beter aangepast zijn op hun leeftijd. Daarvoor moeten er tot 2030 voor deze doelgroep 290.000 nieuwe woningen worden gebouwd. Het gaat om zogeheten 'nultredenwoningen' zonder drempels of trappen, seniorenhofjes met veel sociaal contact en woningen waar mensen met bijvoorbeeld dementie verpleegzorg kunnen krijgen.
De ministers De Jonge van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en Helder voor Langdurige Zorg hebben een veelomvattend plan gepresenteerd om de doorstroming van ouderen naar een kleinere woning op gang te brengen. "Want als een oudere een eengezinswoning achterlaat, biedt dat ruimte voor een gezin om daarnaartoe te verhuizen", aldus De Jonge. "En dat zorgt weer voor een vrije plek voor een starter."
De noodzaak van leeftijdsbestendige woonvormen wordt de komende jaren steeds urgenter, redeneren de ministers. Nu zijn er nog 3,5 miljoen Nederlanders boven de 65 jaar, dat worden er 4,8 miljoen in 2040.
Ouderen staan niet te springen
Probleem is wel dat ouderen over het algemeen niet staan te springen om te verhuizen. Na het uitvliegen van hun kinderen blijven ze graag in hun vertrouwde koophuis wonen, waarvan de hypotheek meestal grotendeels is afgelost. Ze voelen er niets voor om hun oude wijk te verlaten en vaak is er in de buurt ook geen geschikt, betaalbaar appartement te vinden.
Uit onderzoek blijkt dat op dit moment maar 17 procent van de ouderen overweegt te verhuizen. Daarmee wordt het voor het kabinet een behoorlijk klus om die gewenste doorstroming te regelen. Toch geloven De Jonge en Helder dat een verhuizing naar een beter geschikte woning aantrekkelijker gemaakt kan worden.
Verpleeghuis te duur
Nu vertrekken ouderen vaak pas als thuis blijven wonen echt niet meer gaat, ondanks uitgebreide thuiszorg en mantelzorg. Een verpleeghuis is dan vaak de enige optie. Maar het kabinet wil zoveel mogelijk voorkomen dat ouderen in zo'n verpleeghuis terechtkomen. Dat kost het Rijk te veel geld en er is ook in de toekomst te weinig personeel, voorspellen de ministers.
Daarom komen er ook niet structureel verpleeghuisplekken bij. De capaciteit in die instellingen blijft constant op 130.000, en die plekken zijn alleen nog voor mensen die zeer zware zorg nodig hebben.
Voor de mensen die niet de allerzwaarste zorg nodig hebben worden er 40.000 geclusterde woningen gebouwd, is het doel. De helft daarvan is bedoeld voor dementerende ouderen. Die wonen daar zelfstandig, maar wel in een gezamenlijk complex dat is aangepast voor mensen met die aandoening.
Zo zijn er verduisterende gordijnen voor het dag-nachtritme, zijn de deuren en ruimten duidelijk herkenbaar en is er veel aandacht voor de veiligheid. Wonen en zorg zijn er 'financieel gescheiden'. Dat wil zeggen dat de bewoners gewoon huur betalen, en intensieve zorg ontvangen van buiten het wooncomplex.
Verhuiscoaches
Om zoveel mogelijk ouderen vrijwillig te laten verhuizen naar een beter geschikte woning, komt er een grote voorlichtingscampagne. Speciale verhuiscoaches en seniorenmakelaars worden ingezet om mensen te wijzen op de voordelen.
Ook de leefomgeving van ouderen wordt aangepakt. De buurt moet toegankelijk zijn, er moeten voldoende voorzieningen dicht bij huis zijn en de omgeving moet uitnodigen tot bewegen en ontmoetingen, staat in de plannen.
